«

»

Print this نوشته

مراحل پیشروی بیماری فرسایش مغز(دمانس)

.

.

.

 نویسنده: مهندس مهدی صمدانی

به روز رسانی: آذر ۱۳۹۷

.

مراحل پیشروی بیماری فرسایش مغز(دمانس)

.

.

بیمار در چه مرحله ای از سیر بیماری است؟  این مرحله چقدر طول خواهد کشید و در مرحله‌ی بعدی باید منتظر چه عوارضی بود؟  نشانه ها و عوارض موجود تا چه زمانی ادامه خواهند داشت؟ این پرسشها از جمله چالشهایی است که پزشک و مراقب در سیر بیماری، همواره با آن روبرو می‌باشند..

.

بیماری‌های پیشرونده‌ی مغزی

انواع فرسایش مغز از بیماریهای پیشرونده‌ی مغزی هستند که متاسفانه با علم پزشکی امروز، امکان جلوگیری از پیشرفت بسیاری از آنها وجود ندارد. علایم بیماری بسته به نوع آن، در سیر بیماریهای فرسایش مغز متغیر است و بستگی به این دارد که تخریب سلول‌های مغزی از کدام قسمت مغز شروع و در مراحل بعد به چه صورتی پیشرفت کند. دانستن اینکه بیمار مبتلا به چه نوعی از فرسایش مغز و سرعت پیشرفت آن چگونه است، می‌تواند به پزشک و مراقب کمک کند تا برنامه درمانی-مراقبتی بهتری برای بیمار ترتیب داده و از بسیاری مشکلات که ممکن است در آینده بوجود آید، جلوگیری نمایند.

.

سیر پیشرفت بیماری فرسایش مغز(دمانس)

بیماری فرسایش مغز از بیماری‌های پیش رونده می‌ باشد بدین معنی که نشانه های بیماری که در ابتدا محدود و ممکن است از دید اطرافیان پنهان بمانند، به مرور زمان، از نظر شدت و تنوع علایم، گسترده تر شده و شدت آنها به حدی می‌ رسد که بیمار ناچار می‌شود به پزشک مراجعه کند. برای مثال، بیماران مبتلا به فرسایش مغز از نوع آلزایمر ممکن است در ابتدای بیماری فقط وقایع روزمره را فراموش کنند ولی به تدریج نه تنها وقایع گذشته را نیز فراموش خواهند کرد، بلکه در صحبت کردن و یا پیدا کردن مسیر های ساده و آشنا نیز دچار مشکل خواهند شد. در مراحل آخر، این بیماران برای برآوردن کوچکترین نیازهای خود نیز محتاج یاوری مراقب خود می‌ شوند.

 

تخمین سرعت پیشرفت و مرحله بیماری

تخمین سرعت پیشرفت بیماری و طول مدتی که بیماری منجر به ناتوانی و وابستگی بیمار به مراقب خواهد شد به آسانی ممکن نیست. برخی از این بیماران ممکن است در سیر بیماری خود برای مدتی، حتی بدون دارو، سیر ثابتی داشته و سپس بیماری آنها سرعت پیدا کند. در بعضی از انواع فرسایش مغز، بیمار پس از تشخیص ممکن است کمتر از دو سال عمر کند در حالی که در مواردی دیگر، بیمار بیش از بیست سال زندگی کرده است(۱۶۱).

بر پایه بعضی عوامل و شواهد، ممکن است بتوان در تخمین سرعت پیشرفت و اینکه بیمار در کدام مرحله بیماری است، گمانه زنی نمود.  عوامل و شواهد زیر در برآورد طول مدت بیماری موثرند:

  • بطور کلی بروز فرسایش مغز در سنین بالاتر، همراه با سیر کوتاه تر بیماری خواهد بود و این بیماران زودتر ناتوان خواهند شد.
  • بیماری های زمینه ای دیگر، مانند ناراحتی های قلبی، کلیوی، دیابت و امثال آنها، به عنوان یک عامل مضاعف، باعث می‌شوند بیماران مبتلا به فرسایش مغز زودتر دچار ناتوانی شوند.
  • زمان بروز، شدت و مدت عوارض بیماری در انواع فرسایش مغز متفاوت است و طول مدت بیماری در همه آنها یکسان نیست. برای مثال، سیر بیماری در دمانس از نوع لوی بادی نسبت به آلزایمر تند تر است و دمانس عروقی میتواند با کنترل عوامل خطر، متوقف شود.

 

مراحل پیشرفت فرسایش مغز(دمانس)

سوال رایج بسیاری از مراقبین هنگام ملاقات با پزشک این است که عزیزشان در چه مرحله‌ی بیماری است و این مرحله چقدر ادامه خواهد داشت، سوالی که پاسخ آن همیشه ساده نیست. جامعه پزشکی بر پایه توانایی های فیزیکی، فکری و روحی بیمار، و همچنین نیازهای مراقبتی او، روشهای قراردادی مختلفی را برای تخمین مرحلهی پیشرفت بیماری به کار می‌ برد.

 

سنجش پیشرفت بیماری

برای سنجش پیشرفت بیماری و برآورد اینکه بیمار در کدام مرحله‌ی بیماری قرار دارد و عوارض بیماری کدام است، از سه روش متداول  هفت مرحله‌ای، پنج مرحله‌ای، و سه مرحله‌ای استفاده می‌ شود.

  • از هر کدام از این روش ها، باید فقط به عنوان یک راهنما استفاده کرد. برآورد اینکه بیمار در چه مرحله از پیشرفت بیماری است، کماکان آسان نیست.
  • بسیاری از علایم ممکن است دیرتر یا زودتر از آنچه که در روش تخمین مرحله‌ی بیماری ذکر شده است اتفاق بیفتد یا هرگز بروز نکند.
  • توانایی ها و ناتوانی های بیمار در هر مرحله برای همه بیماران یکسان نیست. مثلا یک بیمار ممکن است در مرحله میانی کاملا بی تعادل باشد در حالی که بیمار دیگر حتی در دوران پایانی از تعادل نسبی برخوردار باشد.
  • بعضی از عوارض مانند پرخاشگری ممکن است در یک مرحله بروز کنند و بعداً از بین بروند در حالی که عوارض دیگر مانند از دست دادن حافظه ممکن است با پیشرفت بیماری تشدید شوند.

.

شرح بیشتر پیشرفت فرسایش مغز(دمانس) سه مرحله‌ای

به دلیل عملی بودن این روش و تمرکز آن بر روی پیشرفت فرسایش مغز پس از تشخیص، به شرح کوتاهی از هریک از مراحل و علایمی که باید در هر مرحله انتظار داشت می‌‌پردازیم. توجه داشته باشید که علایم کلی ذکر شده در تمام انواع فرسایش مغز، یکسان نیست.

.

مرحله‌ی ابتدایی

در این مرحله بیمار ممکن است بتواند به طور مستقل زندگی کند، رانندگی نماید، و در فعالیت های اجتماعی و شغلی شرکت کند. فامیل و دوستان ممکن است مشکلات بیمار را در بعضی از موارد از جمله تصمیم گیری، به کار بردن صحیح کلمات، و تمرکز مشاهده نمایند. برخی از مشکلاتی که بیمار در این مرحله با آنها رو به رو می‌ شود از این قرار است:

  • مشکلات در به یاد آوردن اتفاقات روزانه، نام صحیح افراد، یا بکار بردن کلمات مناسب
  • مشکلات در انجام کارهای شغلی و اجتماعی
  • مشکلات برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، و تصمیم‌گیری

 

مرحله‌ی میانی

این مرحله معمولاً طولانی‌ترین مرحله‌ی بیماری است و ممکن است سالها به درازا بکشد. با پیشرفت بیماری، بیمار به کمک و پشتیبانی بیشتری نیاز پیدا می‌‌کند. تغییرات رفتاری مانند سردرگمی، اضطراب، بیقراری، پرخاشگری و غیره در این مرحله پررنگ‌تر هستند. برخی از مشکلاتی که بیمار در این مرحله با آنها رو به رو می‌‌شود عبارتند از:

  • فراموش کردن بعضی از وقایع گذشته شخصی
  • سردرگمی در تشخیص موقعیت زمانی و مکانی خود
  • نیاز به کمک در انتخاب لباس مناسب و پوشیدن آن
  • بروز مشکلات بی‌اختیاری
  • مشکلات خواب و بیداری، اختلال در کارساعت داخلی بدن
  • اختلال سرگردانی و گم‌شدن
  • تغییرات شخصیتی و رفتاری از جمله توهم، سوءظن، رفتارهای تکراری

 

مرحله‌ی پایانی

در این مرحله از بیماری، بیمار از وقایع اطراف خود کمتر آگاه است. مشکلات تکلم، کنترل حرکات فیزیکی، و از دست رفتن توانایی‌های ذهنی و فیزیکی، نیاز به مراقبت و پشتیبانی بیشتری را بوجود می‌آورند. برخی از مشکلاتی که بیمار در این مرحله با آنها رو به رو می‌شود عبارتند از:

  • نیاز به مراقبت و پشتیبانی تمام وقت و ۲۴ ساعته هفت روز هفته، در تمامی امور بیمار
  • از دست رفتن توان راه رفتن، نشستن، و در نهایت بلع کردن
  • از دست رفتن توان ایجاد ارتباط و تکلم
  • آسیب پذیر شدن در مقابل عفونت‌ها و بیماری‌ها به ویژه عفونت‌های مجاری ادراری و پنومونی(ذات‌الریه).

مطالب این مقاله  جایگزین مشاوره شخصی و خصوصی خواننده با اشخاص ذیصلاح و متخصص در رشته حرفه ای ایشان از جمله پزشکان، روانشناسان، حقوقدانان، و سایر حرف مربوطه نیست. توصیه میشود همواره، برای هر مورد بخصوص که با ان روبرو هستید، با متخصص مربوطه مشورت نمایید.


.

مراجع و منابع

.

  1. Unforgettable Org; (n.d.), Life expectancy of Dementia patients, retrieved Jan 2017, from https://www.unforgettable.org/blog/what-is-the-life-expectancy-for-someone-with-dementia/
  1. Dementia Care Central; (n.d.), Seven Stages of Dementia, retrieved Jan 2017, from https://www.dementiacarecentral.com/aboutdementia/facts/stages/
  1. Healthline.com; (n.d.), Five Stages of Dementia, retrieved Jan 2017, from http://www.healthline.com/health/dementia/stages#Outlook5
  1. Alzheimer’s Org UK; (n.d.), Three stages of Dementia, retrieved Jan 2017, from https://www.alzheimers.org.uk/site/scripts/documents_info.php?documentID=133
  1. Alzheimer’s Association; (n.d.), Three Stages of Dementia, retrieved Jan 2017, from http://www.alz.org/alzheimers_disease_stages_of_alzheimers.asp

Permanent link to this article: http://dardashna.ir/?p=2041